Voorbij het taboe: intimiteit en seksualiteit in het WZC

1. Aanpak en methodiek
Al onze vormingen vertrekken vanuit een sterk interactieve, activerende en praktijkgerichte methodiek, waarbij deelnemers niet alleen geïnspireerd worden, maar vooral concrete handvatten aangereikt krijgen die onmiddellijk toepasbaar zijn in hun dagelijkse praktijk. We geloven sterk in leren vanuit herkenbare situaties uit de werkvloer en sluiten daarom maximaal aan bij de realiteit van woonzorgcentra.
Elke vorming start met een uitgebreide kennismaking waarin deelnemers niet alleen elkaar leren kennen, maar ook actief verbinding maken met het thema van de dag en hun verwachtingen expliciet benoemen. Vanuit een veilige en open leeromgeving worden ervaringen gedeeld en worden deelnemers uitgenodigd om actief mee vorm te geven aan het leerproces.
De methodische aanpak is gevarieerd en interactief en maakt gebruik van een brede mix aan werkvormen, aangepast aan de doelgroep en de leerbehoeften van de groep. Afhankelijk van het thema werken we onder meer met babbelcarrousels, reflectie-oefeningen, stellingen, casusbesprekingen, creatieve opdrachten, kleine groepsgesprekken, laagdrempelige rollenspelen, ervaringsgerichte oefeningen en praktijkgerichte experimenten. Daarbij wordt expliciet ruimte gemaakt om eigen cases van deelnemers te behandelen, met respect voor vertrouwelijkheid.
Praktijkvoorbeelden uit de eigen werking worden actief benut en deelnemers worden aangemoedigd om nieuwe inzichten tijdens de vorming reeds concreet te vertalen naar hun eigen context. Waar mogelijk worden deelnemers uitgenodigd om nieuwe ideeën of methodieken tijdens de sessies of zelfs onmiddellijk op de werkvloer uit te proberen.
Onze theoretische kaders zijn evidence based en wetenschappelijk onderbouwd, maar worden steeds vertaald naar een toegankelijke, haalbare en bruikbare praktijk. We maken bewust de brug tussen onderzoek, praktijkervaring en concrete toepassing op de werkvloer.
Daarnaast zetten we in op blended learning en kennisversterking via uiteenlopende didactische materialen zoals korte filmpjes, geluidsfragmenten, literatuur, fotomateriaal, praktijkvoorbeelden, podcasts, e-courses, reflectie-instrumenten en didactisch spelmateriaal. Deelnemers krijgen inspiratiebronnen aangereikt die ook nadien bruikbaar blijven binnen hun eigen team of organisatie.
Elke vorming sluit af met een gerichte transfer naar de praktijk. Deelnemers reflecteren over wat reeds goed loopt binnen hun werking, formuleren concrete acties en benoemen expliciet welke inzichten, vaardigheden of ideeën zij meenemen naar hun dagelijkse praktijk en wat zij vanaf de volgende werkdag anders willen aanpakken. Om de transfer naar de praktijk en duurzame kennisborging te versterken, ontvangen deelnemers na afloop een overzichtelijke inspiratiebundel met relevante podcasts, e-courses, literatuur, filmpjes, methodieken, tools en praktijkmateriaal die tijdens de vorming aan bod kwamen. Deze materialen ondersteunen deelnemers om zelfstandig verder te verdiepen, nieuwe inzichten duurzaam te verankeren én collega’s of teams mee te nemen in het thema binnen de eigen organisatie.

2. Inhoud: intimiteit en seksualiteit in het WZC
Seksualiteit en intimiteit blijven belangrijke thema’s, ook op latere leeftijd, maar roepen in de ouderenzorg vaak nog handelingsverlegenheid of onzekerheid op. In deze vorming vergroten we de bewustwording rond het belang van intimiteit, nabijheid en seksualiteit voor de levenskwaliteit van ouderen. We verkennen hoe seksualiteit verandert bij het ouder worden en staan stil bij verlangens, gemis, grenzen en behoeften van ouderen. Daarnaast besteden we aandacht aan seksuele en genderdiversiteit en aan het creëren van een inclusieve en respectvolle woonomgeving. We gaan ook dieper in op de complexiteit van seksualiteit en intimiteit bij mensen met dementie en verminderde wilsbekwaamheid: hoe ga je om met vragen rond toestemming, relaties, grensoverschrijding en ethische dilemma’s? Aan de hand van praktijkvoorbeelden, uitwisseling en reflectie oefenen deelnemers hoe zij signalen kunnen herkennen, het gesprek op een respectvolle manier kunnen aangaan en professioneel kunnen omgaan met vragen of moeilijkheden rond seksualiteit en intimiteit in de woonzorgcontext. De vorming biedt concrete handvatten om bij te dragen aan een veilige omgeving waarin elke oudere zich gezien, gerespecteerd en zichzelf mag voelen.