Met zorg en smaak – veilige, voedzame en warme maaltijdzorg in de ouderenzorg

1. Voedselveiligheid & HACCP in de ouderenzorg
- Basisprincipes van voedselveiligheid in keuken, afdeling en eetruimte
- Risico’s bij kwetsbare ouderen: infecties, kruisbesmetting, temperatuurcontrole
- HACCP in de praktijk: wat moet, wat mag, wat is aanbevolen
- Hoe medewerkers bijdragen aan een veilige voedselketen
- Veelvoorkomende fouten en hoe je ze voorkomt

2. Maaltijdbeleving: eten als welzijnsmoment
- Wat maakt een maaltijd aangenaam voor bewoners?
- De rol van sfeer, geur, presentatie, tempo en nabijheid
- Hoe je maaltijdmomenten aanpast voor bewoners met dementie
- Hoe je autonomie stimuleert, ook bij beperkte mogelijkheden
- Kleine ingrepen die een groot verschil maken

3. Correct voeden & maaltijd toedienen
- Hoe je veilig voedt bij slikproblemen, verminderde mobiliteit of cognitieve achteruitgang
- Houding, tempo, mondzorg en observatie
- Wat je wel en niet doet bij verslikking
- Hoe je respectvol voedt zonder druk of tijdsdruk
- Hoe je bewoners ondersteunt die gevoed worden

4. Ondervoeding en eiwitmalnutritie
- Signalen herkennen: gewichtsverlies, spierafbraak, vermoeidheid
- Risicogroepen in woonzorgcentra
- Hoe je ondervoeding bespreekbaar maakt
- Eiwitrijke voeding: wat, waarom en hoe
- Wanneer verwijs je door naar diëtist of arts?

5. Diëten & medische voedingen
- Overzicht van veelvoorkomende diëten: diabetes, zoutarm, gemalen, lactosevrij, glutenvrij
- Medische voedingen: wanneer, waarom en hoe
- Hoe je diëten correct toepast zonder fouten of risico’s
- Hoe je bewoners ondersteunt die moeite hebben met dieettrouw

6. Voedselweigering en vochtinname
- Waarom bewoners soms weigeren te eten of drinken
- Hoe je onderliggende oorzaken herkent (pijn, depressie, dementie, smaakverlies)
- Technieken om vochtinname te stimuleren
- Hoe je weigering bespreekbaar maakt met familie en team

7. Samenwerking met paramedici
- Rol van diëtist, logopedist, ergotherapeut, kinesist
- Hoe je signalen doorgeeft
- Hoe je samenwerkt rond slikproblemen, voeding en hydratatie
- Hoe je multidisciplinair overleg versterkt

Aanpak:
Interactieve presentatie - duidelijke uitleg over HACCP, voeding, slikproblemen en maaltijdbeleving.
Ervaringsgerichte rollenspelen - deelnemers ervaren hoe het is om te eten met hemiplegie, blindheid, tremor of slikproblemen.
Praktische opdrachten - oefenen met diverse materialen, houdingen en hulpmiddelen.
Casusbesprekingen uit de eigen praktijk - realistische situaties worden geanalyseerd met concrete do’s & don’ts.
Demonstraties van hulpmiddelen - aangepaste bestekken, tuitbekers, antislipmateriaal, gemalen voeding, verdikkingsmiddelen.
Groepsreflecties en feedbackrondes - deelnemers delen inzichten en vertalen deze naar hun eigen afdeling.
Mini‑observatie‑oefeningen - deelnemers analyseren maaltijdmomenten en detecteren verbeterpunten.