Feedback geven en ontvangen in de ouderenzorg - Duidelijk, constructief en relatiegericht.

INHOUD EN AANPAK
De dag is opgebouwd rond vier blokken. Vertrekpunt is altijd de eigen praktijk: herkenbare situaties uit de ouderenzorg staan centraal.

Blok 1 – Wat gaat er mis? De valkuilen in beeld
De dag start met een confronterende oefening: deelnemers worden meteen geconfronteerd met een herkenbare feedbacksituatie. De werkvorm wordt afgestemd op de groep, maar het effect is telkens hetzelfde: de valkuilen worden zichtbaar voor de theorie uitgelegd wordt. Niet andersom.

Centrale vraag in dit blok: wat is feedback eigenlijk — en wat is het niet? Feedback is iemand helpen groeien, geen aanklacht, geen beoordeling, geen verkapte kritiek. Het onderscheid tussen observeren en oordelen staat centraal: "ze is onverschillig" is een oordeel. "Ze spreekt over meneer Peeters zonder hem aan te kijken" is een observatie. Dat onderscheid maakt het verschil tussen feedback die landt en feedback die afstoot.
Blok 2 – Waarom feedback moeilijk is: triggers en cognitieve dissonantie
Feedback raakt mensen. Altijd. In dit blok verkennen deelnemers waarom — bij henzelf én bij de ander. Aan de hand van de feedbacktriggers van Sheila Heen en Douglas Stone ontdekken ze de drie manieren waarop mensen dichtklappen: omdat de feedback inhoudelijk niet klopt (truth trigger), omdat ze de gever niet vertrouwen (relationship trigger), of omdat de feedback raakt aan wie ze denken te zijn (identity trigger). Die derde trigger is in de ouderenzorg bijzonder sterk: wie zich identificeert als een goede zorgverlener, ervaart feedback op de zorgaanpak snel als een aanval op de persoon. Cognitieve dissonantie verklaart waarom het brein dat als bedreiging ervaart — en hoe dat leidt tot verdediging in plaats van openheid.

Dit blok verschuift de focus: wie de triggers van de ontvanger begrijpt, geeft betere feedback. En wie zijn eigen triggers kent, ontvangt feedback met meer openheid.
Blok 3 – Feedback geven die helpt groeien
Vanuit de inzichten van blok 2 leren deelnemers feedback formuleren die de ander bereikt. Concreet en observeerbaar benoemen wat je ziet. Het effect benoemen — op de bewoner, op het team, op de kwaliteit van zorg. Een heldere wens of verzoek uitspreken. Deelnemers oefenen op eigen cases uit hun werkvloer: de collega met een andere communicatiestijl naar bewoners toe, het werkpunt dat al te lang blijft liggen, de leidinggevende die wil bijsturen na een incident of klacht van een familie.
Blok 4 – Wat als het misgaat: weerstand, spiegelen en grenzen
Zelfs goed gegeven feedback kan op weerstand stuiten. In dit blok leren deelnemers weerstand herkennen en hanteren — zonder in discussie te gaan of zich terug te trekken. De LEO-techniek biedt houvast: eerst luisteren en begrip tonen, dan pas argumenten inbrengen. De spiegeltechniek helpt om te benoemen wat je merkt en dat te checken bij de ander, zonder oordeel. En als een gesprek echt vastloopt: wanneer en hoe stel je een grens?

De dag sluit af met een persoonlijk actieplan: één feedbackgesprek dat de deelnemer de komende week voert, met een concrete aanpak.
DOELSTELLINGEN
Na deze vorming is de deelnemer in staat om:

• 1. Concreet en verbindend feedback te geven — observaties te benoemen zonder te oordelen, het effect te verwoorden en een helder verzoek te formuleren dat de ander helpt groeien.
• 2. Feedback te ontvangen met een open houding — de eigen feedbacktriggers te herkennen, de neiging tot verdediging om te buigen en feedback te gebruiken als groeikans.
• 3. Om te gaan met weerstand in een feedbackgesprek — de LEO-techniek en spiegeltechniek toe te passen wanneer een gesprek vastloopt, en indien nodig een grens te stellen.
METHODIEK
We werken volgens de glijbaanmethode van Karin de Galan (schoolvoortraining.nl) — een evidence-based didactisch model: weten → snappen → kunnen → doen. Minimum theorie, maximum oefening. De theorie wordt opgebouwd vanuit de valkuilen die in de confronterende openingsoefening zichtbaar worden — niet als inleiding, maar als verklaring.

Basisprincipe: psychologische veiligheid. Deelnemers oefenen op eigen situaties uit hun werkvloer. Oefeningen worden gradueel opgebouwd zodat elke deelnemer vertrouwen opbouwt voor ze het geleerde in een volledig feedbackgesprek toepassen.

De dag wisselt af tussen:
• Confronterende openingsoefening op maat van de groep: de valkuilen worden zichtbaar voor de theorie uitgelegd wordt
• Theorie opgebouwd vanuit de valkuilen: feedbacktriggers (Heen & Stone), cognitieve dissonantie, observeren vs. oordelen
• Progressieve oefeningen van deelvaardigheden naar volledig feedbackgesprek
• Oefening op eigen cases: herkenbare situaties uit de ouderenzorg
• LEO-techniek en spiegeltechniek als concrete handvatten bij weerstand
• Persoonlijk actieplan als afsluiter

Cases worden behandeld met volledige discretie. Via een korte intake vóór de vorming stemt de trainer de inhoud en oefeningen af op de specifieke context van de organisatie.
NAZORG EN BORGING
• Referentiekader met de kernprincipes van verbindende feedback, de drie feedbacktriggers en concrete stappenplannen — deelnemers ontvangen dit tijdens de vorming als blijvend naslagmateriaal.
• Persoonlijk actieplan: elke deelnemer legt één concreet feedbackgesprek vast dat ze de komende week voeren.
• Bereikbaarheid van de trainer na de vorming voor vragen per mail.
• Evaluatie en bijsturing: deelnemersevaluaties worden na elke sessie verwerkt; inhoud en oefeningen worden bijgestuurd op basis van feedback en noden van de organisatie.